İşe Girdiği İlk Gün İş Kazası Geçiren Sigortalının Hakları

5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde iş kazası; 

1.)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 
2.)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, 
3.)Emziren kadın sigortalının iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
5.)İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, geçirdikleri ve sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olay olarak tanımlanmıştır.
5510 Sayılı Kanunun 4 -1 (a-SSK) kapsamındaki sigortalıların iş kazası geçirmesi için mutlaka bir işte çalışıyor olması gerekmektedir.

KAZANIN SGK BİLDİRİLMEMESİ:
İş kazası, sigortalı olarak çalışmakta iken, meydana gelmiş olmasına rağmen, kaza gününün SGK’na bildirilmemesi, 5510 sayılı Kanunun amacına ve iş kazasının tanımına uymamaktadır. 
Bir hizmet akdine dayanarak bir işverenin emrinde çalışan sigortalının, ücret almasa dahi bu çalışmasının SGK’na bildirilmesi, sigortalının işverenin emrinde hizmet akdine istinaden çalışmakta iken kazaya maruz kalması ve kazaya uğradığı günün SGK’na bildirilmesi ve kaza tarihi itibariyle geçici iş göremezlik ödeneğinin başlamasından dolayı sigortalıya işveren tarafından ücret ödenmemesinin bu duruma engel teşkil etmeyeceği dikkate alınarak, işverenler tarafından sigortalıların kaza geçirdiği günü çalışılmış olarak SGK’na bildirilmesi gerekmekte, şayet bu bildirim SGK’na yapılamaz ise, SGK’ca daha sonra iş kazası bildirimi bu 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre cezalı olarak ikmal edilmektedir. 

ATIFET OLARAK ÜCRET VERİLMESİ:
Sigortalıların istirahatlı iken geçici iş göremezlik ödeneği nazara alınmadan tam ücretin verilmesine devam edilmesi, iş ve toplu sözleşmeye istinaden alınan iş göremezlik ödeneğinin işverene iadesiyle tam aylık alınması veya iş veya toplu sözleşmeye dayalı olmadan geçici iş göremezlik ödeneği aldığı sürenin ücretlerinin atıfet olarak verilmesi durumunda bu ücretler prime tabi tutulması gerekir.

FİİLEN ÇALIŞIRSA NE OLACAK? 
Sigortalıların geçici iş göremezlik ödeneği almakta iken çalışmaları ise kanunen yasaklanmış olup, bu kurala uymayanlara geçici iş göremezlik ödeneği verilmemesi verilmiş ise geri alınması gerekmektedir. 

ÇALIŞMADIĞININ SGK BİLDİRİLMESİ:
SGK’ca; sigortalılara iş kazası yönünden geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenebilmesi için, sigortalıların çalıştıkları işyeri işverenleri tarafından istirahatlı oldukları sürelerde işyerinde çalışmadığının SGK’na bildirilmesi, dolayısıyla istirahatlı iken çalışan sigortalıya yukarıda da belirtildiği gibi SGK’ca geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmemesi şayet ödenmiş ise, geri alınması gerekiyor.

İŞ KAZASI GEÇİRDİĞİ GÜN SGK ÇALIŞMIŞ OLARAK BİLDİRİLMESİ:
Fiili durumda sigortalı iş kazası günü işine gelmiş ve fiili çalışması sırasında veya işyerinde bulunduğu sırada kazaya maruz kalmış ise sigortalı iş kazasına maruz kaldığı gün fiilen çalışmıştır sağlık tesisleri tarafından istirahatlı sayılması halinde, sigortalının iş kazası geçirdiği günün SGK’na işverenlerince çalışmış olarak bildirilmesi gerekmektedir.

 

İşe girdiği gün fiilen çalışırken İş Kazası sonucu yararlanan yada uzuv kaybı olan sigortalı geçici yada sürekli iş göremezlik haklarından yararlanacaktır.

Burada İş Kazası olduğu için işçinin ücreti belirlenmemiş ise emsal işçilik ücreti ile geçici iş göremezliği belirlenebilir yada işçi ile işveren arasında düzenlenen hizmet sözleşmesi dikkate alınır.

İş Kazasında geçici iş göremezlik kazanın ilk gününden itibaren ödenmeye başlanır.

Uygulamada fiilen çalıştığı gün iş kazasına uğarayan işçi için gün bildirimi yapılmadığından hak kayıpları ortaya çıkmaktadır.

Bunun için fiilen çalıştığı gün için ek APHB düzenlenerek çalıştığı günün sigorta primi ödenmelidir.

 


SİZDEN GELEN SORULARA CEVAPLAR

SSK ŞARTI ERKEN EMEKLİ EDER FAZLA MAAŞ BAĞLAR
03/06/1967 yılında doğdum.01/10/1985 yılında ilk defa SSK'lı olarak çalışmaya başladım.360 gün prim ödemem var.01/05/1992 İşyeri açarak Bağ-Kur kapsamına alındım.Şu anda Bağ-Kur'luyum ne zaman ve nasıl emekli olurum? Celal.

SSK ŞARTI:
24.05.1985-23.11.1986 yılında ilk defa sigortalı olanlar 25 yıl 49 yaş 5300 gün ile emekli olur.

BAĞ-KUR ŞARTI:
01/05/1992 göre 25 yıl 52 yaşında emekli olursun.

01/03/2011 yılından itibaren Torba yasa avantajından faydalanırsanız son 1260 gün SSK'lı çalışırsan 03/06/2016 yılında emekli olur.Bağ-Kur'a göre daha fazla maaş alırsın.

***

47 YAŞINDA EMEKLİLİĞE MERHABA
01/08/1967 yılında doğdum.01/07/1983 yılında ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladım.6500 gün primim var.Ne zaman emekli olurum?Tezcan

24.05.1982-23.11.1983 yılları arasında ilk defa sigortalı olanlar 25 yıl 47 yaş 5150 gün ile emekli olur.

01/08/2014 yılında 47 yaşında olduğunuzda emekli olacaksınız.

***

60 YAŞ 5400 İLE EMEKLİ OLURSUNUZ
24/01/1965 yılında doğdum.İlk defa 01/11/2006 yılında SSK'lı olarak çalışmaya başladım.7 gün kadar SSK var iken çalışmayı bıraktım.İsteğe Bağlı sigortalı olursam ne zaman emekli olurum?Bayan Sigortalı.

24/01/2025 yılında 60 yaşında 5400 gün ile emekli olursunuz.

Ekonomik prim ödemek isterseniz vergiden muaf esnaf kadın şartı ile SGK başvurmanız halinde daha uygun şartlarda emekli olursunuz.

***

01/10/2008 İTİBAREN BAĞ-KUR'LU OLURSUN
1996 tarihinden önce vergi mükellefliğim vardı.Bağ-Kur'a kayıt olmadım.1996 yılına göre Bağ-Kurdan yararlanabilir miyim?Asım.

1996 yılına göre Bağ-Kura kayıtı bu saatten sonra olmayacaktır. Zamanında sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt yaptırmayanların sigortalılık ilgili hak ve yükümlüğü, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren başlıyor. Şu anda vergi kaydınız devam ediyorsa, 1 Ekim 2008 den itibaren Bağ-Kur kayıtınız başlar. Dolayısıyla 1 Ekim 2008 tarihinden önce bir tarih itibariyle Bağ-Kur'a kayıt olamazsınız.

***

11 GÜN ASKERLİK BORÇLANMASI SİZİ 1 YIL ERKEN EMEKLİ EDER
01/10/1967 Yılında doğdum.04/06/1991 tarihinde Ilk defa sigortalı oldum.Askerden sonra sigortalı olduğum için 18 ay askerlik süremi borçlanmam bana nasıl bir avantaj sağlar.Ne zaman emekli olurum?Musa.

24.05.1991 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar 25 yıl 53yaş 5600 gün ile emekli olur.

Oysa siz 11 gün kadar askerlik sürenizi borçlandığınızda 52 yaşında 5525 gün ile emekli olursunuz.
***

2017 YILINDA 58 YAŞINDA EMEKLİ OLUR.
1959 yılında doğan annemiz.1993 yılında SSK'lı oldu.3600 prim günü bu yıl doldu.Ne zaman emeki olur?Canım Annem

24.05.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58 yaşında emekli olur.2017 yılında anneniz emekli olacaktır.

 

VEDAT İLKİ

vedat.uzman@gmail.com